donderdag 1 september 2011

Gruwelijk toeval

Erwin Mortier schrijft in Gestameld liedboek over zijn moeder die lijdt aan de ziekte van Alzheimer.

"Het begint met het woord boek, het woord dat haar maar niet te binnen wil schieten wanneer ze op een middag voor mijn bibliotheek staat en vraagt wanneer ik nog 's, je weet wel, zo'n ding, of ik binnenkort weer 's - en ze brengt haar handen met de vingers gestrekt naast elkaar en klapt ze open en dicht."

"Ze kan niet op het woord komen waar uw leven in zekere zin om draait", wil de interviewer van Vrij Nederland weten. Het antwoord van Mortier: "Ja, dat is een gruwelijk toeval."

donderdag 18 augustus 2011

Ludwig

Deze vakantie stond ik in de kamer van Slot Nymphenburg bij München. Daar kwam de toekomstige Beierse koning Ludwig ter wereld. Op 25 augustus 1845, toevallig de 59e verjaardag van zijn opa Ludwig I en ook nog de sterfdag en naamdag van Louis IX, de Franse koning uit de dertiende eeuw die heilig werd.
Prachtig verjaarscadeau voor de oude, al zijn de geruchten dat het kleinkind al een paar dagen eerder geboren werd altijd hardnekkig gebleven.

donderdag 14 juli 2011

Leenkind

Op de televisie wilde een moeder op Schiphol niet klagen over de zoon die met zijn hele gezin naar een ver buitenland verhuisde. Ze had haar kinderen slechts te leen.
In Tonio, de requiemroman van A.F.Th. van der Heijden over zijn verongelukte zoon, citeert hij het gedicht On my first son (1603) van Ben Jonson. 'Seven years thou wert lent to me', dichtte Jonson bij de dood van zijn eigen zoon.

vrijdag 8 juli 2011

Tim en Adri en Kathy en Tonio

Soms lopen twee boeken dwars door elkaar heen. De verleiding om aan de requiemroman Tonio van A.F.Th. van der Heijden te beginnen was sterker dan de neiging eerst Kathy's dochter van Tim Krabbe uit te lezen.
Toch had ik deze weemakende verliefdheidsdroman eerder uit dan de meeslepende rouwroman van Van der Heijden.
Maar dat wilde niet zeggen dat ik helemaal van Krabbe af was. Met zijn vrouw en de kleine Tonio komt Van der Heijden op een camping in Frankrijk een landgenoot tegen die een partijtje met hem wil schaken omdat hij de schrijver aanziet voor een Nederlandse collega die van wielrennen houdt, maar ook van schaken.
Juist.

zaterdag 18 juni 2011

Marsmannetjes

Hendrik Jan Marsman (1937) noemde zichzelf J. Bernlef toen hij aan het dichten sloeg. Tenslotte was het nog maar twintig jaar geleden dat Hendrik Marsman (1899-1940) met zijn schip verging in het Kanaal. De Friese bard Bernlef leefde twaalf eeuwen eerder.
Van Marsman heeft Bernlef nooit last gehad.

Lieke Marsman (1990) debuteerde zeventig jaar na de dood van Marsman als dichteres, onder eigen naam. Daar kon ze nog wel eens spijt van krijgen. Net als haar naamgenoten won ze de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs
"Ik vind het grappig dat Hendrik Marsman en Bernlef deze prijs ook hebben gewonnen" zei ze in NRC Handelsblad. "Iedereen maakt er altijd grapjes over dat ik ook Marsman heet, terwijl ik geen familie ben. Nu is het wel leuk.”
Maar straks niet meer. Marsman moet maar snel op zoek naar een nieuwe naam.

vrijdag 17 juni 2011

zondag 12 juni 2011

Heydrich is overal

Laurent Binet schrijft in HhhH - Himmlers hersens heten Heydrich dat hij steeds meer in de ban raakt van het vermoorde nazikopstuk.
De zus van zijn vriendin Natacha trouwt op 27 mei, de dag van de aanslag op Heydrich. De eerste keer dat hij een film van Rohmer ziet, ontmoet de hoofdpersoon Heydrich persoonlijk.
Het begint Binet te dagen dat dit allemaal geen toeval meer kan zijn. "Het is grappig om te zien hoe alles je naar een bepaald onderwerp lijkt terug te voeren, zodra je er speciale belangstelling voor hebt."