Vandaag Almere en Den Haag en morgen Nederland, voorspelde Geert Wilders nadat zijn partij de gemeenteraad van deze plaatsen binnen was gestormd. De Süddeutsche Zeitung meende een echo uit de jaren dertig te horen. Klonk deze regel toen niet uit SA-kelen?
"Denn heute gehört uns Deutschland und morgen die ganze Welt", luidt de meest omstreden regel uit het het bekende Nazilied Es zittern die morschen Knochen (of was het eigenlijk het iets onschuldiger: "Denn heute da hört uns Deutschland und morgen die ganze Welt"?)
Zat het lied van Hans Baumann echt in het achterhoofd van Wilders? Of is hij toevallig gewoon een liefhebber van Leonard Cohen? First we take Manhattan, then we take Berlin.
zaterdag 27 maart 2010
woensdag 10 maart 2010
Ideeënroman
Daniel Kehlmann laat in zijn roman Ruhm schrijver Leo Richter opdraven. Tijdens een tournee door Latijns-Amerika komt hij alleen maar Duitsers tegen die hem lastigvallen met één vraag:
"Herr Richter, woher nehmen Sie all die Ideen?"
"Badewanne", sagte Leo mit geschlossenen Augen.
Het is van alle tijden, schrijvers en dichters die steeds die ene vraag voor hun kiezen krijgen. Herman Gorter moest er ook niets van hebben, schrijft Kees 't Hart in zijn nawoord bij de jongste editie van Gorters Verzen:
"Over zijn gedichten praatte hij niet graag, hij kreeg iets stuurs, vertellen tijdgenoten, als hij er toch over moest praten, als ze naar een 'betekenis' vroegen of wilden weten hoe het allemaal zo in zijn kop gekomen was."
Echte en verzonnen schrijvers zeggen niets over hun bronnen. In de tientallen interviews die Joost Zwagerman gaf over zijn boekenweekgeschenk Duel heeft hij naar eigen zeggen alle vragen al langs horen komen. Ook die ene. En hij geeft er graag antwoord op:
"Het idee is ontstaan uit het verhaal van de directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam......." enzovoorts enzoverder.
Altijd al gedacht dat Joost Zwagerman meer een prater dan een schrijver was.
"Herr Richter, woher nehmen Sie all die Ideen?"
"Badewanne", sagte Leo mit geschlossenen Augen.
Het is van alle tijden, schrijvers en dichters die steeds die ene vraag voor hun kiezen krijgen. Herman Gorter moest er ook niets van hebben, schrijft Kees 't Hart in zijn nawoord bij de jongste editie van Gorters Verzen:
"Over zijn gedichten praatte hij niet graag, hij kreeg iets stuurs, vertellen tijdgenoten, als hij er toch over moest praten, als ze naar een 'betekenis' vroegen of wilden weten hoe het allemaal zo in zijn kop gekomen was."
Echte en verzonnen schrijvers zeggen niets over hun bronnen. In de tientallen interviews die Joost Zwagerman gaf over zijn boekenweekgeschenk Duel heeft hij naar eigen zeggen alle vragen al langs horen komen. Ook die ene. En hij geeft er graag antwoord op:
"Het idee is ontstaan uit het verhaal van de directeur van het Stedelijk Museum in Amsterdam......." enzovoorts enzoverder.
Altijd al gedacht dat Joost Zwagerman meer een prater dan een schrijver was.
vrijdag 5 maart 2010
Pater
Het CDA staat niet te trappelen om wat te zeggen over het mis-bruik van knaapjes in de Rooms-Katholieke Kerk, maar als het woord gevoerd wordt over dit onderwerp, dan is het door Kamerlid Marleen de Pater.
maandag 15 februari 2010
Ontspoord
Het zou best eens om 8.28 uur kunnen zijn geweest dat ik de volgende zinnen las: "When I saw the train down there helpless on its side like an old worm knocked off a plant, I began to laugh. But I held on to the fence very hard when the people started to climb out the windows bleeding."
Op dat tijdstip botsten vanochtend bij het Belgische Halle twee treinen op elkaar. Misschien las ik toen ook wel een andere zin. Maar in ieder geval wel zinnen uit het verhaal You are not I van Paul Bowles, waarin een verstandelijk gehandicapte vrouw van de verwarring van een treinongeluk profiteert door weg te lopen uit de inrichting waar ze verblijft.
Toen ik het zo'n twintig jaar geleden voor het eerst las, vond ik het een van de intrigerendste verhalen die ik kende, en dat vind ik nu nog steeds. De manier waarop de vrouw erin slaagt weg te blijven uit de kliniek is ongehoord, maar laat ik het verhaal niet bederven door haar truc te verklappen.
Op dat tijdstip botsten vanochtend bij het Belgische Halle twee treinen op elkaar. Misschien las ik toen ook wel een andere zin. Maar in ieder geval wel zinnen uit het verhaal You are not I van Paul Bowles, waarin een verstandelijk gehandicapte vrouw van de verwarring van een treinongeluk profiteert door weg te lopen uit de inrichting waar ze verblijft.
Toen ik het zo'n twintig jaar geleden voor het eerst las, vond ik het een van de intrigerendste verhalen die ik kende, en dat vind ik nu nog steeds. De manier waarop de vrouw erin slaagt weg te blijven uit de kliniek is ongehoord, maar laat ik het verhaal niet bederven door haar truc te verklappen.
woensdag 10 februari 2010
Winter in America
Op zoek naar de tekst van de seventies-klassieker Winter in America van Doug Ashdown was mijn tafelgenoot van die maandagavond gestuit op Gil Scott-Heron (The Revolution Will Not Be Televised). Deze Amerikaanse protestzanger en performing poet (rapper avant-la-lettre) maakte in 1974 al een elpee onder dezelfde naam, maar die heeft helemaal niets met het winterse liefdesverdriet van de Australiër te maken.
In dezelfde kroeg waar ik met mijn drinkebroer zat, was ik aan het begin van de avond ook al gestuit op Gil Scott-Heron. Begin deze eeuw zat hij nog in de bak omdat hij niet van de cocaïne af kon blijven, maar nu was hij terug met een nieuwe cd, stond er in het tijdschrift dat ik op de leestafel vond. Van zijn machtige stem was weinig meer over, schreef de recensent, maar gezien de titel beschouwt de zanger zijn plaat zelf als een nieuwe begin: I'm new here.
donderdag 4 februari 2010
Toevalstreffer
,,Het zien van uw steden doet pijn aan mijn ogen", stond er vroeger op een elektriciteitskastje bij het Noorderplantsoen in Groningen. In Den Haag schiet mij deze frase nog wel eens te binnen als ik langs de Bezuidenhoutseweg fiets, tussen werk en thuis. Het grindbeton van de bank op de hoek met de Rijnstraat, met bijna in een oogopslag de horror van het Centraal Station. Twee minuten verderop de mokerslag van het SER-gebouw.
Met al die architectonische misdaden tegen de menselijkheid kan Bezuidenhout wel een tweede bombardement gebruiken, denk ik dan wel eens, een precisiebombardement dan, 's nachts, als al die gruwelkabinetten er verlaten bij staan.
In 1980 dacht S. Montag al aan een bombardement toen hij ooggetuige was van slopers die een gat sloegen in de statige Prinsessegracht in Den Haag.
,,Het beste lijkt het me in zo'n geval om er een paar bommenwerpers op af te sturen, die hebben per slot van rekening in Rotterdam destijds ook al veel ruimte voor nieuwe gebouwen veroorzaakt, en dan weet de burgerij tenminste meteen waar ze aan toe is."
(Uit: Zelfvernietiging, Overpeinzing 233 van 8 maart 1980 uit De kronieken van S. Montag, Nederland 1975-2010)
Met al die architectonische misdaden tegen de menselijkheid kan Bezuidenhout wel een tweede bombardement gebruiken, denk ik dan wel eens, een precisiebombardement dan, 's nachts, als al die gruwelkabinetten er verlaten bij staan.
In 1980 dacht S. Montag al aan een bombardement toen hij ooggetuige was van slopers die een gat sloegen in de statige Prinsessegracht in Den Haag.
,,Het beste lijkt het me in zo'n geval om er een paar bommenwerpers op af te sturen, die hebben per slot van rekening in Rotterdam destijds ook al veel ruimte voor nieuwe gebouwen veroorzaakt, en dan weet de burgerij tenminste meteen waar ze aan toe is."
(Uit: Zelfvernietiging, Overpeinzing 233 van 8 maart 1980 uit De kronieken van S. Montag, Nederland 1975-2010)
zondag 24 januari 2010
Chronologie van het toeval
Waar 71 Fragmente einer Chronologie des Zufalls de kijker heen zal leiden, maakt Michael Haneke aan het begin van zijn film met een droge tekst al duidelijk: een 19-jarige student die in een bank drie mensen doodschiet, waarna hij in zijn auto de hand aan zichzelf slaat.
Wat volgt zijn de gefragmenteerde levens van mensen die elkaar aan het eind van de film treffen in die bank, inclusief de student die doordraait als hij geen geld heeft voor de benzinepomp.
In de film lijken hun alledaagse levens onafwendbaar te leiden naar dat noodlottige moment, in werkelijkheid was het slechts het toeval dat hen samenbracht.
Wat volgt zijn de gefragmenteerde levens van mensen die elkaar aan het eind van de film treffen in die bank, inclusief de student die doordraait als hij geen geld heeft voor de benzinepomp.
In de film lijken hun alledaagse levens onafwendbaar te leiden naar dat noodlottige moment, in werkelijkheid was het slechts het toeval dat hen samenbracht.
Abonneren op:
Posts (Atom)