Vogelboeken

Pas toen ik De kraai van Kader Abdolah dichtsloeg, drong het tot me door dat ik dit boekenweekgeschenk cadeau had gekregen bij de aanschaf van Negen raven van Willem Jardin. Hoogste tijd om De Ortolaan van Maarten 't Hart eens uit de kast te trekken, ook een boekenweekgeschenk (1984) tenslotte.

De mythe van Meijer

Dit zelfportret van de landschaps- en zeeschilder Louis Meijer (1809-1866) laat de schilder zien voordat hij doorbrak - in de jaren '40 van de negentiende eeuw maakte hij furore in Parijs als 'le roi de la marine'. Maar op zijn ezel staat toevallig wel het schilderij waarmee hij groot succes zou oogsten, vermeldt het bordje in Museum Het Valkhof, waar Meijer in de tentoonstelling Mythen van het atelier te zien is. Toeval? Misschien heeft de beroemde Meijer het doek achteraf op de ezel in zijn zelfportret geschilderd, valt er in dezelfde tekst te lezen.

SPiet

Deze week moest ik aan Piet denken. Tijden niet gesproken, maar dan zie je op weg naar je werk een verkiezingsposter van de SP in het de wei en denk je: ken ik iemand die daar op stemt. Ja dus, Piet. Tijden geleden tenminste, toen ik hem nog geregeld zag.

Amper een minuut later, vlak bij werk, laat, snel snel, een bestelbusje in mijn nek, en dan: twee mannen op de stoep. De voorste is Piet.

De toekomst van gisteren

Op de eerste verjaardag van zijn dood verschijnt de nagelaten novelle De tijd zelf van Harry Mulisch. Tijdens de nieuwjaarsreceptie van De Bezige Bij citeerde uitgever Robbert Ammerlaan al vol trots een echte Mulischiaanse paradox uit het onvoltooide werk, over het ondeelbare ogenblik van het heden dat voorbij is voor je het weet. "Als je nu 'nu' zegt, dan is de 'n' op een bepaalde moment al in het verleden, terwijl de 'u' nog in de toekomst is, dus allebei zijn zij nergens."
Mulisch was schrijver, geen lezer. Maar een uitgever is een lezer bij uitstek. Dus Ammerlaan had kunnen weten dat deze paradox niet zozeer 'Mulischiaans' is, maar een klassieker in de wereldliteratuur (als er al sprake is van een paradox, maar dit terzijde).

In The imperfectionists van Tom Rachman vertelt de stervende Ooostenrijkse intellectueel Gerda Erzberger aan haar necrologie-schrijver niet bang te zijn voor de dood. "What I really fear is time. That's the devil: whipping us on when we'd rather loll, so the presents sprints by, impossible to grasp, and all is suddenly past, a past that won't hold still, that slides into these inauthentic tales."

Ze heeft het gevoel dat het heden constant uit elkaar aan het vallen is. Erzberger haalt Heraclitus erbij: "No man steps in the same river twice, for it is not the same river and he is not the same man."

Maar ze had net zo goed Goethe van stal kunnen halen. Mephistoteles spreekt in Faust al van het 'leeren Augenblick', dat de arme mens vast probeert te houden. Niet aan beginnen, luidt de boodschap. "Ich liebe mir dafür das Ewig-Leere."

Big Brother

Voor zijn documentaire Twin Brothers, 53 Scenes from a Childhood volgde regisseur Axel Danielson tien jaar lang de tweeling Gustav en Oscar, van hun negende tot hun negentiende. De een groeit uit tot een slungel, de ander blijft door zijn groeistoornis een dwerg.

Het toeval schrijft voor welke van de twee broers de dwerg is.

Wat is in een naam?

Ik woonde in een provincie waar een stad ligt die Stad heet. In die stad ligt een laan die De Laan heet en een dwarsstraat die Dwarsstraat heet. Ik woon in een stad waar een plein ligt dat Plein heet en een plaats die Plaats heet. Mijn hele leven woon ik al in een laag land dat Nederland heet.

Hazewindhond

De Spaanse oud-mountainbiker Alberto Leon hing zichzelf op. Hij was verdachte in een dopingaffaire die bekend staat onder de naam Operación Galgo.
Overigens betekent 'galgo' hazewindhond en ziet de politie de huwelijksproblemen van Leon vooral als reden voor zijn zelfmoord.